რეკუპერატორი

რა არის რეკუპერატორი?

რეკუპერატორი არის სითბოს აღდგენის სავენტილაციო მოწყობილობა, რომელიც ერთდროულად ახორციელებს დაბინძურებული შიდა ჰაერის გატანასა და სუფთა გარე ჰაერის მიწოდებას, ხოლო გამავალი ჰაერის ენერგიის ნაწილს შემომავალ ჰაერს გადასცემს.

მარტივად რომ ვთქვათ, ზამთარში შენობიდან თბილი ჰაერი გარეთ გადის. რეკუპერატორი ამ ჰაერის სითბოს ნაწილს იყენებს გარედან შემოსული ცივი ჰაერის წინასწარ გასათბობად. ზაფხულში კი, შესაბამის პირობებში, პროცესი საპირისპიროდაც შეიძლება მუშაობდეს - შედარებით გრილი გამავალი ჰაერი შემომავალი თბილი ჰაერის დატვირთვის შემცირებას უწყობს ხელს.

ჰაერის ორი ნაკადი ერთმანეთში პირდაპირ არ უნდა აირიოს; ენერგიის გადაცემა სითბოს გადამცვლელის საშუალებით ხდება.

რატომ არის რეკუპერატორი საჭირო?

თანამედროვე შენობებში ენერგოეფექტურობა ხშირად ნიშნავს კარგ თბოიზოლაციას, ჰერმეტულ ფანჯრებსა და ჰაერის არასასურველი გაჟონვის შემცირებას. ეს ენერგიის შენარჩუნებისთვის კარგია, მაგრამ ბუნებრივი ჰაერცვლაც შეიძლება შემცირდეს.

შედეგად, შიდა სივრცეში შეიძლება დაგროვდეს ნახშირორჟანგი, ტენიანობა, სუნი და სხვადასხვა საყოფაცხოვრებო დამაბინძურებელი. რეკუპერატორის ამოცანაა სუფთა ჰაერის კონტროლირებული მიწოდება და გამოყენებული ჰაერის გატანა, ენერგიის ნაწილის შენარჩუნებით.

როგორ მუშაობს რეკუპერატორი?

რეკუპერაციის პროცესში ორი ჰაერის ნაკადი ერთდროულად მოძრაობს: შემომავალი ჰაერი გარედან შემოდის შენობაში, გამავალი ჰაერი შიდა სივრციდან გადის გარეთ.

მოწყობილობის შიგნით სითბოს გადამცვლელი საშუალებას აძლევს ამ ნაკადებს, ენერგია ერთმანეთს გადასცენ ისე, რომ ჩვეულებრივ პირდაპირ არ შეერიონ. მაგალითად, ზამთარში ოთახიდან თბილი ჰაერი რეკუპერატორში შედის, სითბოს ნაწილი სითბოს გადამცვლელს გადაეცემა, გარედან შემოსული ცივი ჰაერი ამ ენერგიის ნაწილს იღებს, და შენობაში უკვე ნაწილობრივ გამთბარი სუფთა ჰაერი შედის.

რეკუპერატორი ჰაერს ათბობს?

რეკუპერატორის მთავარი ფუნქცია ჰაერის დამოუკიდებლად გათბობა არ არის. ის იყენებს უკვე არსებულ ენერგიას, რომელიც წინააღმდეგ შემთხვევაში გამავალ ჰაერთან ერთად დაიკარგებოდა.

თუ გარეთ ძალიან ცივა, რეკუპერატორის შემდეგ შემოსული ჰაერი შეიძლება მაინც იყოს ოთახისთვის სასურველ ტემპერატურაზე დაბალი. ზოგ სისტემაში დამატებით გამოიყენება წინასწარი გამათბობელი, შემდგომი გამათბობელი ან HVAC სისტემის სხვა კომპონენტები. ამიტომ რეკუპერატორი არ უნდა განვიხილოთ როგორც გათბობის სისტემის სრული შემცვლელი.

რა განსხვავებაა რეკუპერატორსა და ჩვეულებრივ ვენტილაციას შორის?

ჩვეულებრივი გამწოვი ვენტილაცია ჰაერს გარეთ გაიტანს, მაგრამ მასთან ერთად სითბოს ან გაგრილების ენერგიაც იკარგება. რეკუპერატორი კი ამ ენერგიის ნაწილის დაბრუნებას ცდილობს.

რეკუპერატორის მთავარი უპირატესობა სწორედ კონტროლირებული ჰაერცვლისა და ენერგიის აღდგენის კომბინაციაა.

სად გამოიყენება რეკუპერატორი?

საცხოვრებელ სახლში

კარგად იზოლირებულ სახლში რეკუპერატორი შეიძლება მუდმივი ჰაერცვლის ძირითადი ნაწილი გახდეს. ის ხელს უწყობს საძინებლებში სუფთა ჰაერის მიწოდებას, ტენიანობის მართვას, სამზარეულოსა და სანიტარული სივრცეებიდან ჰაერის გატანას და გათბობის ენერგიის დანაკარგის შემცირებას.

ბინაში

ბინებში შესაძლებელია როგორც ცენტრალიზებული, ისე კონკრეტული სივრცისთვის განკუთვნილი გადაწყვეტილებების განხილვა. არჩევანი დამოკიდებულია ბინის ფართობზე, არხების მოწყობის შესაძლებლობაზე, ოთახების რაოდენობასა და ფასადის გამოყენების პირობებზე.

ოფისში

ადამიანების რაოდენობის ზრდასთან ერთად იზრდება სუფთა ჰაერის საჭიროებაც. ოფისში რეკუპერატორის შერჩევისას განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ადამიანების რაოდენობა, სამუშაო საათები, ხმაურის დონე, მართვის შესაძლებლობა და ფილტრაცია.

სასტუმროსა და კომერციულ სივრცეში

სასტუმროში სხვადასხვა ზონას განსხვავებული მოთხოვნები აქვს, ამიტომ რეკუპერაციული სისტემა შენობის საერთო HVAC პროექტთან ერთად უნდა განიხილებოდეს. მაღაზიები და შოურუმები ხშირად ხანგრძლივი სამუშაო საათებით გამოირჩევა, სადაც ენერგოეფექტური ჰაერცვლა საოპერაციო ხარჯების ნაწილიც ხდება.

როგორ შევარჩიოთ რეკუპერატორი?

რეკუპერატორი უნდა შეირჩეს საჭირო ჰაერის ნაკადის, სითბოს აღდგენის ეფექტურობის, სისტემის წინააღმდეგობის, ხმაურისა და კონკრეტული შენობის მოთხოვნების მიხედვით.

1. რამდენი სუფთა ჰაერი გვჭირდება?

ეს ერთ-ერთი მთავარი პარამეტრია. საჭირო ჰაერის რაოდენობა დამოკიდებულია ადამიანების რაოდენობაზე, სივრცის დანიშნულებაზე, ოთახის მოცულობაზე, მოქმედ ტექნიკურ მოთხოვნებსა და ჰაერის ხარისხის მიზნებზე. ერთი და იმავე ზომის ორ ოფისში ადამიანების რაოდენობა შეიძლება სრულიად განსხვავებული იყოს.

2. რას ნიშნავს რეკუპერატორის ეფექტურობა?

სითბოს აღდგენის ეფექტურობა გვიჩვენებს, რამდენად ეფექტურად შეუძლია მოწყობილობას გამავალი ჰაერის ენერგიის გამოყენება შემომავალი ჰაერისთვის. მაგრამ კატალოგში მითითებული მაღალი პროცენტი ავტომატურად არ ნიშნავს, რომ რეალურ შენობაში ზუსტად იგივე შედეგი მივიღებთ. ეფექტურობაზე გავლენას ახდენს გარე და შიდა ტემპერატურა, ჰაერის ნაკადები, სისტემის ბალანსი, ფილტრების მდგომარეობა, მუშაობის რეჟიმი და მონტაჟი.

3. რამდენად მნიშვნელოვანია ჰაერის ნაკადების ბალანსი?

ძალიან მნიშვნელოვანია. თუ შენობიდან გაცილებით მეტი ჰაერი გადის, ვიდრე შემოდის, შიგნით შეიძლება უარყოფითი წნევა წარმოიქმნას. დაუბალანსებელმა სისტემამ შეიძლება გამოიწვიოს კარებიდან ჰაერის ძლიერი შემოსვლა, არასასურველი ჰაერის გაჟონვა, ენერგიის დანაკარგი და ვენტილაციის არაეფექტური მუშაობა.

რა მნიშვნელობა აქვს ფილტრებს?

რეკუპერატორი გარედან ჰაერს შემოაქვს, ამიტომ ფილტრაცია სისტემის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაწილია. ფილტრის მიზანია ჰაერიდან გარკვეული ნაწილაკების დაჭერა, სანამ ჰაერი შენობაში მოხვდება. ძალიან დაბინძურებული ფილტრი ზრდის სისტემის წინააღმდეგობას და შეიძლება ჰაერის ნაკადიც შეამციროს.

რეკუპერატორი და კონდიციონერი ერთი და იგივეა?

არა. რეკუპერატორი და კონდიციონერი განსხვავებულ ძირითად ფუნქციებს ასრულებენ.

კარგ HVAC სისტემაში ეს ორი მოწყობილობა შეიძლება ერთმანეთის შემავსებელი იყოს. რეკუპერატორი ჰაერცვლაზე მუშაობს, კონდიციონერი კი ძირითადად ტემპერატურის მართვაზე.

შეიძლება რეკუპერატორმა ფანჯრის გაღება ჩაანაცვლოს?

რეკუპერატორის მიზანი სწორედ კონტროლირებული მექანიკური ჰაერცვლაა. სწორად გამართული სისტემის შემთხვევაში სუფთა ჰაერის მისაღებად ფანჯრის მუდმივად გაღება საჭირო აღარ არის. ეს განსაკუთრებით პრაქტიკულია ზამთარში, ცხელ ზაფხულში, ხმაურიან ქუჩაზე და მტვრიან გარემოში.

ცენტრალიზებული თუ ოთახის რეკუპერატორი?

ცენტრალიზებული სისტემის შემთხვევაში ერთი მოწყობილობა შეიძლება რამდენიმე ოთახს მოემსახუროს ჰაერსატარების საშუალებით. ხშირად გამოიყენება ახალ მშენებლობაში, კერძო სახლში, ოფისსა და უფრო დიდ პროექტებში. ცალკეული სივრცის მოწყობილობა შეიძლება გამოიყენებოდეს ერთი ოთახის ან კონკრეტული ზონისთვის, სადაც სრული ჰაერსატარების სისტემის მოწყობა რთულია.

რა არის ყველაზე ხშირი შეცდომები რეკუპერატორის არჩევისას?

მოწყობილობის არჩევა მხოლოდ ფართობის მიხედვით

ადამიანების რაოდენობა და სივრცის გამოყენება შეიძლება უფრო მნიშვნელოვანი იყოს, ვიდრე მხოლოდ მ².

ზედმეტად პატარა ან ზედმეტად დიდი მოწყობილობის არჩევა

თუ რეკუპერატორი საჭირო ჰაერის ნაკადს ვერ უზრუნველყოფს, ჰაერცვლა არასაკმარისი იქნება. ზედმეტი სიმძლავრეც შეიძლება გაზარდოს ფასი, ხმაური და არასაჭირო ენერგომოხმარება.

ხმაურის უგულებელყოფა

საძინებელში, ოფისში ან სასტუმროში ხმაური განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია.

ფილტრების მოვლის დავიწყება

დაბინძურებული ფილტრები პირდაპირ მოქმედებს ჰაერის ნაკადსა და სისტემის მუშაობაზე.

არხების არასწორი დაგეგმვა და სისტემის დაუბალანსებლობა

კარგი რეკუპერატორიც ვერ იმუშავებს ოპტიმალურად, თუ ჰაერსატარების ქსელი ცუდად არის დაგეგმილი ან მიწოდებისა და გამწოვი ჰაერის შეფარდება არასწორია.

რა ინფორმაციაა საჭირო რეკუპერატორის შესარჩევად?

სასურველია წინასწარ ვიცოდეთ:

• ობიექტის ტიპი;
• საერთო ფართობი;
• ჭერის სიმაღლე;
• ოთახების რაოდენობა;
• ადამიანების სავარაუდო რაოდენობა;
• რომელი სივრცეებიდან უნდა მოხდეს ჰაერის გატანა;
• სად უნდა მიეწოდოს სუფთა ჰაერი;
• არის თუ არა ჰაერსატარების მოწყობის შესაძლებლობა;
• რამდენად მნიშვნელოვანია ხმაურის დაბალი დონე;
• მუშაობის საათები;
• მონტაჟის შესაძლო ადგილი;
• საჭიროა თუ არა ავტომატიზაციასთან ინტეგრაცია.

ამ მონაცემებით შესაძლებელია სხვადასხვა რეკუპერატორის შედარება რეალური გამოყენების პირობების მიხედვით.

რეკუპერატორები NB Group-ში

NB Group გთავაზობთ რეკუპერატორებს საქართველოში საცხოვრებელი, საოფისე, კომერციული და სხვა ტიპის სავენტილაციო სისტემებისთვის.

შესაბამისი მოდელის შერჩევისას შესაძლებელია შეფასდეს საჭირო ჰაერის ნაკადი, ობიექტის დატვირთვა, სითბოს აღდგენის მახასიათებლები, ფილტრაცია, ხმაური, სისტემის წინააღმდეგობა, მართვის შესაძლებლობები და მონტაჟის პირობები.

BVN-ის იმ პროდუქტებისთვის, რომელთა სრული ტექნიკური მონაცემები მწარმოებლის Cloudair პლატფორმაზეა წარმოდგენილი, NB Group-ის კატეგორიიდან შესაძლებელია ოფიციალურ ტექნიკურ გვერდზე გადასვლა. NB Group-ის ფილიალები მდებარეობს თბილისსა და ბათუმში.